TCK Madde 38 – Azmettirme

Kanun Metni

Madde 38 – (1) Başkasını suç işlemeye azmettiren kişi, işlenen suçun cezası ile cezalandırılır.

(2) Üstsoy ve altsoy ilişkisinden doğan nüfuz kullanılmak suretiyle suça azmettirme hâlinde, azmettirenin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır. Çocukların suça azmettirilmesi hâlinde, bu fıkra hükmüne göre cezanın artırılabilmesi için üstsoy ve altsoy ilişkisinin varlığı aranmaz.

(3) Azmettirenin belli olmaması hâlinde, kim olduğunun ortaya çıkmasını sağlayan fail veya diğer suç ortağı hakkında ağırlaştırılmış müebbet yerine yirmi yıldan yirmi beş yıla, müebbet yerine on beş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına hükmolunabilir. Diğer hâllerde verilecek cezada üçte bir oranında indirim yapılabilir.

Azmettirme Kavramı

Azmettirme, bir kişide henüz mevcut olmayan suç işleme fikrinin, başka bir kişi tarafından oluşturulması ve failin bu etkiyle suçu işlemesidir.

Azmettiren:

• Suçu bizzat işlemez,
• Ancak suçun ortaya çıkmasına doğrudan neden olan kişidir.

Bu nedenle azmettiren, işlenen suçtan fail gibi sorumlu tutulur.

Azmettirme Şartları

Azmettirmeden söz edilebilmesi için:

• Azmettirenin suç işleme kararını başlatmış olması,
• Failin önceden böyle bir suç iradesine sahip olmaması,
• Azmettirme ile işlenen suç arasında açık bir nedensellik bağı bulunması gerekir.

Eğer fail zaten suçu işlemeye karar vermişse ve yalnızca destek almışsa, bu durum azmettirme değil, yardım etme kapsamında değerlendirilir.

Cezai Sorumluluk

Madde 38 uyarınca:

• Azmettiren, işlenen suçun tam cezası ile cezalandırılır.
• Fail ile azmettiren arasında temel ceza bakımından fark yoktur.

Bu düzenleme, suçu bizzat işlemeyip başkasını yönlendiren kişilerin de ağır sorumluluk taşımasını amaçlamaktadır.

Yakın Akrabalık ve Çocukların Azmettirilmesi

Üstsoy veya altsoy nüfuzu kullanılarak suça azmettirme hâlinde:

• Azmettirenin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır.

Ayrıca:

• Çocukların suça azmettirilmesi durumunda,
• Akrabalık ilişkisi bulunmasa bile aynı artırım uygulanır.

Bu hüküm, çocukların ve aile bağlarının suç aracı hâline getirilmesini önlemeye yöneliktir.

Azmettirenin Ortaya Çıkarılmasına İlişkin İndirim

Azmettirenin kimliği bilinmiyorsa ve:

• Fail veya diğer suç ortağı bu kişiyi ortaya çıkarırsa,

ağır suçlarda indirimli ceza uygulanabilir, diğer hâllerde ise:

• Verilecek cezada üçte bir oranında indirim yapılır.

Bu düzenleme, suçun arkasındaki yönlendiricilerin ortaya çıkarılmasını teşvik eder.

Hukuki Değerlendirme

Madde 38 ile amaçlanan:

• Suçun arkasındaki asli iradeyi cezalandırmak,
• Başkalarını kullanarak suç işletmenin önüne geçmek,
• Suç organizasyonlarını ve yönlendiricileri ortaya çıkarmaktır.

Bu sayede ceza sorumluluğu yalnızca fiili işleyene değil, suçu doğuran kişilere de yüklenmiş olur.