TCK Madde 35 – Suça Teşebbüs

Kanun Metni

Madde 35 – (1) Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur.

(2) Suça teşebbüs halinde fail, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine ondört yıldan yirmibir yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine on yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.

Suça Teşebbüs Kavramı

Suça teşebbüs, kişinin bir suçu işlemeye karar verip bu suçu fiilen gerçekleştirmeye başlamasına rağmen, kendi iradesi dışında gelişen nedenlerle suçu tamamlayamaması hâlini ifade eder.

Burada önemli olan üç temel unsur bulunur:

• Suç işleme kastının bulunması
• Elverişli hareketlerle icraya başlanması
• Suçun failin elinde olmayan sebeplerle tamamlanamaması

Bu üç şart birlikte gerçekleştiğinde, kişi tamamlanmış suçtan değil, teşebbüs aşamasında kalan suçtan sorumlu tutulur.

İcraya Başlama Ölçütü

Her hazırlık hareketi teşebbüs sayılmaz.

Teşebbüsten söz edilebilmesi için:

• Failin artık doğrudan suçun icrasına yönelmiş olması,
• Davranışlarının suçun oluşmasına yakın nitelik taşıması gerekir.

Örneğin:

• Silah temin etmek hazırlık sayılır,
• Silahı mağdura doğrultup tetiğe basmak ise icraya başlama olarak kabul edilir.

Hazırlık aşamasında kalan fiiller kural olarak cezalandırılmaz.

Tamamlanamamanın Nedeni

Suçun tamamlanamaması mutlaka failin iradesi dışında gerçekleşmelidir.

Örnek nedenler:

• Polis tarafından engellenmesi
• Mağdurun kaçması
• Silahın tutukluk yapması
• Üçüncü kişilerin müdahalesi

Eğer fail kendi isteğiyle vazgeçmişse bu madde değil, gönüllü vazgeçme (Madde 36) hükümleri uygulanır.

Cezanın Belirlenmesi

Teşebbüs hâlinde ceza, tamamlanmış suça göre indirimli uygulanır.

Kanun, hâkime geniş bir takdir alanı tanımıştır:

• Verilecek ceza, dörtte bir ile dörtte üç arasında indirilir,
• İndirim oranı, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığına göre belirlenir.

Ağır suçlar bakımından da özel indirim aralıkları düzenlenmiştir:

• Ağırlaştırılmış müebbet yerine 14–21 yıl,
• Müebbet yerine 10–18 yıl hapis cezası uygulanır.

Hukuki Değerlendirme

Madde 35 ile amaçlanan:

• Suç tamamlanmadan da toplumsal tehlikenin cezalandırılması,
• Ancak tamamlanmış suçtan daha hafif bir yaptırım uygulanmasıdır.

Bu düzenleme sayesinde:

• Failin kastı dikkate alınır,
• Ortaya çıkan zarar ve tehlike ölçülü biçimde değerlendirilir,
• Ceza adaletinde orantılılık ilkesi korunur.