TCK Madde 31 – Yaş Küçüklüğü

Kanun Metni

Madde 31 – (1) Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmamış olan çocukların ceza sorumluluğu yoktur. Bu kişiler hakkında ceza kovuşturması yapılamaz; ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir.

(2) Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş olup da on beş yaşını doldurmamış olanların işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması hâlinde ceza sorumluluğu yoktur. Ancak bu kişiler hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
Bu yeteneklerin varlığı hâlinde ise cezada indirim yapılır.

(3) Fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmuş olup da on sekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında cezada indirim uygulanır.

Yaş Küçüklüğü Kavramı

Madde 31, çocukların ceza sorumluluğunu yaş ve gelişim düzeyine göre kademeli biçimde düzenler.

Bu düzenlemenin temel amacı:

• Çocuğun zihinsel ve psikolojik gelişimini dikkate almak,
• Kusur yeteneğini esas almak,
• Cezalandırmadan çok koruma ve rehabilitasyonu öncelemektir.

0–12 Yaş Grubu (Fıkra 1)

On iki yaşını doldurmamış çocukların:

• Ceza sorumluluğu yoktur,
• Hakkında ceza kovuşturması yapılamaz,
• Ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir.

Bu yaş grubunda çocuğun kusur yeteneği bulunmadığı kabul edilir.

12–15 Yaş Grubu (Fıkra 2)

Bu yaş grubunda iki ayrı durum vardır:

1️⃣ Algılama ve yönlendirme yeteneği yoksa

• Ceza sorumluluğu yoktur,
• Sadece çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanır.

2️⃣ Bu yetenekler varsa

• Ceza sorumluluğu doğar,
• Ancak yetişkinlere göre indirime gidilir.

Bu noktada mahkeme, çocuğun psikolojik ve sosyal gelişimini değerlendirir.

15–18 Yaş Grubu (Fıkra 3)

Bu yaş grubundaki çocukların:

• Ceza sorumluluğu vardır,
• Ancak yaş küçüklüğü nedeniyle cezada indirim uygulanır.

Amaç, çocuğu tamamen sorumsuz saymak değil; kusur derecesine uygun bir yaptırım belirlemektir.

Hukuki Değerlendirme

Madde 31:

• Kusur ilkesinin çocuklar bakımından görünümüdür,
• Ceza adaletinde bireyselleştirmeyi sağlar,
• Çocukların korunması ilkesine hizmet eder.

Bu düzenleme, cezalandırmadan çok ıslah ve topluma kazandırma amacını öne çıkarır.