TCK Madde 18 – Geri Verme (Mülga)
Kanun Metni
Madde 18 – (Mülga: 23/4/2016 – 6706 sayılı Kanun m.36)
Türk Ceza Kanunu’nun 18. maddesi, 23 Nisan 2016 tarihinde yürürlüğe giren 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu’nun 36. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Geri Verme Kavramı
Ceza hukukunda geri verme (suçluların iadesi), bir kişinin işlediği iddia edilen suç veya hakkında verilmiş mahkûmiyet kararı nedeniyle başka bir devlete teslim edilmesi anlamına gelir.
Bu kurum, devletler arasında cezai konularda iş birliği sağlanması amacıyla uygulanır ve suçluların farklı ülkelere kaçmak suretiyle yargıdan kaçmalarını engellemeyi hedefler.
Maddenin Yürürlükten Kaldırılması
Türk Ceza Kanunu’nun 18. maddesi geçmişte suçluların iadesine ilişkin temel hükümleri içermekteydi. Ancak 2016 yılında yürürlüğe giren 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu, uluslararası ceza hukuku alanındaki düzenlemeleri daha kapsamlı ve sistematik biçimde ele almıştır.
Bu nedenle suçluların iadesine ilişkin hükümler Türk Ceza Kanunu’ndan çıkarılarak ayrı bir özel kanun kapsamında düzenlenmiştir.
Güncel Hukuki Düzenleme
Günümüzde Türkiye’de suçluların iadesi (geri verme) süreci başlıca şu kaynaklara dayanır:
- 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Kanunu
• Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler
• İkili adli iş birliği anlaşmaları
Bu düzenlemeler kapsamında geri verme talebi değerlendirilirken:
- Suçun çifte suçluluk ilkesine uygun olması,
• Talep edilen kişinin Türk vatandaşı olup olmaması,
• Suçun siyasi suç niteliği taşıyıp taşımaması,
• insan hakları ve adil yargılanma güvenceleri
gibi hususlar dikkate alınır.
Hukuki Değerlendirme
TCK Madde 18’in yürürlükten kaldırılması, uluslararası adli iş birliği alanındaki düzenlemelerin tek ve kapsamlı bir kanun altında toplanması amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Bu değişiklik sayesinde:
- Uluslararası ceza hukukuna ilişkin hükümler daha sistematik bir yapıya kavuşturulmuş,
• Devletler arası adli iş birliği mekanizmaları güçlendirilmiş,
• Suçluların iadesine ilişkin süreçler daha detaylı ve açık biçimde düzenlenmiştir.
