TCK Madde 125 – Hakaret Suçu
Kanun Metni
Madde 125-
(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.
(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.
(3) Hakaret suçunun;
- a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,
- b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,
- c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,
işlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
(4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.
(5) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.
Hakaret Suçu Nedir?
Hakaret suçu, bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte söz, isnat veya davranışlarla kişilik değerlerine saldırılmasıdır.
Bu suç kapsamında korunan hukuki değer, bireyin toplum içindeki itibarı ve kişisel saygınlığıdır.
Hakaret, iki şekilde ortaya çıkabilir:
- Somut bir fiil veya olgu isnadı
• Sövme suretiyle aşağılayıcı ifade kullanılması
Hakaret Suçunun Unsurları
Bu suçun oluşabilmesi için aşağıdaki unsurların birlikte bulunması gerekir:
1. Fail
- Herkes olabilir
2. Mağdur
- Belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişi olmalıdır
3. Fiil
Hakaret suçunu oluşturan fiiller:
- Kişiye somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi
• Kişiye yönelik aşağılayıcı, küçük düşürücü sözler söylenmesi
➡️ Fiilin, objektif olarak kişinin saygınlığını zedeleyici nitelikte olması gerekir
4. Hukuka Aykırılık
Aşağıdaki durumlarda hukuka aykırılık ortadan kalkabilir:
- Eleştiri sınırları içinde kalan ifadeler
• Kamu yararı bulunan açıklamalar
• İspat hakkı kapsamında yapılan isnatlar
Manevi Unsur (Kast)
Hakaret suçu kasten işlenebilen bir suçtur.
- Fail, söz veya davranışın aşağılayıcı niteliğini bilerek hareket eder
• Özel bir saik aranmaz
Gıyapta Hakaret ve İhtilat Şartı
Hakaret mağdurun yokluğunda işlenmişse:
➡️ Fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir
Bu durumda:
- Sözün üçüncü kişiler tarafından duyulması şarttır
• Aksi halde suç oluşmaz
Aleniyet (TCK 125/4)
Hakaretin alenen işlenmesi halinde:
➡️ Ceza artırılır
Aleniyet:
- Belirsiz sayıda kişi tarafından görülebilme
• Herkese açık ortam
örneğin:
- Sosyal medya paylaşımları
• Herkese açık alanlar
Nitelikli Haller
Aşağıdaki durumlarda cezanın alt sınırı artırılır:
- Kamu görevlisine görevinden dolayı
• İnanç, düşünce veya kanaat nedeniyle
• Dini değerler üzerinden
➡️ Bu hallerde cezanın alt sınırı 1 yıl olarak uygulanır
İletişim Yoluyla Hakaret
Hakaret suçunun işlenmesi için yüz yüze iletişim şart değildir.
Aşağıdaki yollarla da işlenebilir:
- Mesaj
• Sosyal medya
• E-posta
• Sesli veya görüntülü ileti
Benzer Suçlarla Farkı
Tehdit (TCK 106) ile farkı
- Tehditte korkutma vardır
• Hakarette aşağılayıcı saldırı vardır
İftira (TCK 267) ile farkı
- İftirada resmi makamlara suç isnadı yapılır
• Hakarette doğrudan kişilik değerine saldırı vardır
Suçun Cezası
- 3 aydan 2 yıla kadar hapis
veya
• Adli para cezası
Nitelikli hallerde:
➡️ Alt sınır 1 yıl
Alenen işlenmesi halinde:
➡️ Ceza artırılır
Hukuki Değerlendirme
Hakaret suçu, kişilik haklarını koruyan temel suç tiplerinden biridir. Ancak bu suçun uygulanmasında, ifade özgürlüğü ile kişilik hakları arasında denge kurulması gerekir.
Bu nedenle her somut olayda:
- kullanılan ifadelerin niteliği
• olayın gerçekleştiği ortam
• tarafların durumu
birlikte değerlendirilerek sonuca gidilir.