TCK Madde 113 – Kamu Hizmetlerinden Yararlanma Hakkının Engellenmesi Suçu
KANUN METNİ
Madde 113 –
(1) Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla;
- a) Bir kamu faaliyetinin yürütülmesine,
- b) Kamu kurumlarında veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında verilen ya da kamu makamlarının verdiği izne dayalı olarak sunulan hizmetlerden yararlanılmasına,
engel olunması hâlinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(2) Suçun konusunun sağlık hizmeti olması hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranına kadar artırılır.
KAMU HİZMETLERİNDEN YARARLANMA HAKKININ ENGELLENMESİ SUÇU NEDİR?
Bu suç, bireylerin kamu hizmetlerinden yararlanmasının veya kamu faaliyetlerinin yürütülmesinin hukuka aykırı şekilde engellenmesiyle oluşur. Kamu hizmetlerine erişim, temel haklardan biri olup bu hakkın ihlali cezai yaptırıma bağlanmıştır.
Bu suç;
- kamu hizmetine erişim hakkına
• kişi özgürlüğüne
• kamu düzenine
yönelik koruma sağlayan düzenlemeler kapsamında yer almaktadır.
SUÇUN UNSURLARI
Bu suçun oluşabilmesi için aşağıdaki unsurların birlikte gerçekleşmesi gerekir:
Fail
• Herkes olabilir
Mağdur
• Kamu hizmetinden yararlanmak isteyen kişiler
• Kamu hizmetini sunan kurumlar
Fiil
• Kamu faaliyetinin yürütülmesinin engellenmesi
• Kamu hizmetlerinden yararlanılmasının önlenmesi
Hukuka Aykırılık
• Cebir, tehdit veya hukuka aykırı başka bir davranışla işlenmesi
MANEVİ UNSUR (KAST)
Bu suç yalnızca kasten işlenebilir.
- Fail, kamu hizmetini engelleme iradesiyle hareket eder
SUÇUN KRİTİK ŞARTI (AYIRT EDİCİ UNSUR)
Bu suç bakımından belirleyici temel unsur:
- Kamu hizmetine erişimin fiilen engellenmesidir
Bu kapsamda:
- engellemenin somut ve etkili olması gerekir
• yalnızca rahatsız edici davranışlar yeterli değildir
FİİL TÜRLERİ
Kanunda iki temel fiil düzenlenmiştir:
- Kamu faaliyetinin yürütülmesinin engellenmesi
• Kamu hizmetlerinden yararlanılmasının engellenmesi
NİTELİKLİ DURUM
- Suçun sağlık hizmetlerine yönelik olması halinde ceza artırılır
Bu durumda:
- verilecek ceza altıda bir oranına kadar artırılır
BENZER SUÇLARLA FARKI
Bu suç, eğitim hakkının engellenmesi suçu ile karıştırılabilmektedir.
- Eğitim hakkının engellenmesinde eğitim faaliyetleri hedef alınır
• Bu suçta ise genel kamu hizmetleri hedef alınmaktadır
Temel ayrım:
- korunan alan → kamu hizmeti
SUÇUN CEZASI
TCK’ya göre:
- 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası
• Sağlık hizmetine yönelik olması halinde ceza artırılır
UYGULAMADA ÖNEMLİ NOKTALAR
- Engellemenin fiilen gerçekleşmiş olması aranır
• Cebir veya tehdit unsuru çoğu olayda belirleyicidir
• Kamu hizmetinin kapsamı geniş yorumlanır
• Sağlık hizmetlerine yönelik fiiller daha ağır değerlendirilir
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
TCK Madde 113, bireylerin kamu hizmetlerinden eşit ve kesintisiz şekilde yararlanmasını güvence altına alan önemli bir ceza normudur. Bu düzenleme ile kamu hizmetlerinin aksatılması ve bireylerin bu hizmetlere erişiminin engellenmesi önlenmektedir.
Bu hüküm ile;
- kamu hizmetlerinin sürekliliği sağlanmakta,
• bireylerin temel haklara erişimi korunmakta,
• özellikle sağlık hizmetleri bakımından daha güçlü bir koruma getirilmektedir.