TCK Madde 112 – Eğitim ve Öğretim Hakkının Engellenmesi Suçu
KANUN METNİ
Madde 112 –
(1) Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla;
- a) Devletçe kurulan veya kamu makamlarının verdiği izne dayalı olarak yürütülen her türlü eğitim ve öğretim faaliyetlerine,
- b) Kişinin eğitim ve öğretim hakkını kullanmasına,
- c) Öğrencilerin toplu olarak oturdukları binalara veya bunların eklentilerine girilmesine veya orada kalınmasına,
engel olunması hâlinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
EĞİTİM VE ÖĞRETİM HAKKININ ENGELLENMESİ SUÇU NEDİR?
Bu suç, bireylerin eğitim ve öğretim faaliyetlerine katılmasının veya bu hakkı kullanmasının hukuka aykırı şekilde engellenmesiyle oluşur. Eğitim hakkı, anayasal güvence altında bulunan temel haklardan biri olup bu hakkın ihlali cezai yaptırıma bağlanmıştır.
Bu suç;
- eğitim hakkına
• kişi özgürlüğüne
• kamu düzenine
yönelik koruma sağlayan düzenlemeler kapsamında yer almaktadır.
SUÇUN UNSURLARI
Bu suçun oluşabilmesi için aşağıdaki unsurların birlikte gerçekleşmesi gerekir:
Fail
• Herkes olabilir
Mağdur
• Eğitim hakkını kullanmak isteyen kişiler
• Öğrenciler veya eğitim kurumları
Fiil
• Eğitim faaliyetlerinin engellenmesi
• Eğitim hakkının kullanılmasının önlenmesi
• Öğrencilerin bulundukları yerlere giriş veya çıkışlarının engellenmesi
Hukuka Aykırılık
• Cebir, tehdit veya hukuka aykırı başka bir davranışla gerçekleştirilmesi
MANEVİ UNSUR (KAST)
Bu suç yalnızca kasten işlenebilir.
- Fail, eğitim faaliyetlerini engelleme iradesiyle hareket eder
SUÇUN KRİTİK ŞARTI (AYIRT EDİCİ UNSUR)
Bu suç bakımından belirleyici temel unsur:
- Eğitim hakkının fiilen engellenmesidir
Bu kapsamda:
- sadece rahatsız edici davranışlar yeterli değildir
• fiilin, eğitim faaliyetini gerçekten aksatması veya engellemesi gerekir
FİİL TÜRLERİ
Kanunda üç farklı engelleme biçimi düzenlenmiştir:
- Eğitim ve öğretim faaliyetlerinin engellenmesi
• Kişinin eğitim hakkını kullanmasının engellenmesi
• Öğrencilerin bulundukları yerlere giriş veya çıkışlarının engellenmesi
BENZER SUÇLARLA FARKI
Bu suç, cebir ve tehdit suçları ile karıştırılabilmektedir.
- Cebir ve tehdit suçlarında genel bir baskı söz konusudur
• Bu suçta ise özel olarak eğitim hakkı hedef alınır
Temel ayrım:
- korunan hukuki değer → eğitim hakkı
SUÇUN CEZASI
TCK’ya göre:
- 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası
UYGULAMADA ÖNEMLİ NOKTALAR
- Fiilin eğitim faaliyetini gerçekten engelleyip engellemediği değerlendirilir
• Cebir veya tehdidin varlığı önemli bir kriterdir
• Eğitim kurumları ve öğrenci alanları kapsam içinde değerlendirilir
• Somut olayda engellemenin derecesi dikkate alınır
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
TCK Madde 112, anayasal güvence altında bulunan eğitim hakkını korumaya yönelik özel bir ceza normudur. Bu düzenleme ile bireylerin eğitim faaliyetlerine katılımının engellenmesi önlenmekte ve eğitim düzeninin kesintisiz devamı sağlanmaktadır.
Bu hüküm ile;
- eğitim hakkı güvence altına alınmakta,
• bireylerin öğrenim özgürlüğü korunmakta,
• kamu düzeni ve eğitim sistemi desteklenmektedir.