TCK Madde 118 – Sendikal Hakların Kullanılmasının Engellenmesi Suçu

KANUN METNİ

Madde 118 –
(1) Bir kimseye karşı bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlamak amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir sendikanın faaliyetlerinin engellenmesi halinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

SENDİKAL HAKLARIN ENGELLENMESİ SUÇU NEDİR?

Bu suç, bireylerin sendikaya üye olma, sendika faaliyetlerine katılma veya bu faaliyetlerden ayrılma yönündeki iradelerinin cebir, tehdit veya hukuka aykırı davranışlarla engellenmesiyle oluşur. Sendikal haklar, çalışma özgürlüğünün ve örgütlenme hakkının önemli bir parçasıdır.

Bu suç;

• örgütlenme özgürlüğüne
  • sendikal haklara
  • çalışma hayatının düzenine

yönelik koruma sağlayan düzenlemeler kapsamında yer almaktadır.

SUÇUN UNSURLARI

Bu suçun oluşabilmesi için aşağıdaki unsurların birlikte gerçekleşmesi gerekir:

Fail
• Herkes olabilir

Mağdur
• Sendikaya üye olmak veya faaliyetlerine katılmak isteyen kişiler
• Sendikalar

Fiil
• Kişinin sendikal tercihlerine zorlayıcı müdahale edilmesi
• Sendika faaliyetlerinin engellenmesi

Hukuka Aykırılık
• Cebir, tehdit veya hukuka aykırı başka bir davranışla işlenmesi

MANEVİ UNSUR (KAST)

Bu suç yalnızca kasten işlenebilir.

• Fail, mağdurun sendikal iradesini etkilemek veya ortadan kaldırmak amacıyla hareket eder

SUÇUN KRİTİK ŞARTI (AYIRT EDİCİ UNSUR)

Bu suç bakımından belirleyici temel unsur:

• Sendikal özgürlüğe yönelik zorlayıcı müdahaledir

Bu kapsamda:

• kişinin sendika tercihine baskı yapılması gerekir
  • serbest irade ortadan kaldırılmalıdır

FİİL TÜRLERİ

Kanunda iki ayrı fiil düzenlenmiştir:

• Kişinin sendikal tercihlerine zorlanması
  • Sendika faaliyetlerinin engellenmesi

BENZER SUÇLARLA FARKI

Bu suç, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçu ile karıştırılabilmektedir.

• İş ve çalışma hürriyetinde genel çalışma özgürlüğü korunur
  • Bu suçta ise özel olarak sendikal haklar korunur

Temel ayrım:

• korunan alan → sendikal özgürlükler

SUÇUN CEZASI

TCK’ya göre:

• Kişiyi sendikal tercihe zorlamak: 6 aydan 2 yıla kadar hapis
  • Sendika faaliyetlerinin engellenmesi: 1 yıldan 3 yıla kadar hapis

UYGULAMADA ÖNEMLİ NOKTALAR

• Cebir veya tehdit unsuru çoğu olayda belirleyicidir
  • Sendikal faaliyetlerin kapsamı geniş yorumlanır
  • İşveren-işçi ilişkilerinde sıkça gündeme gelir
  • Kişinin özgür iradesine müdahale somut olarak ortaya konulmalıdır

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

TCK Madde 118, bireylerin sendikal haklarını ve örgütlenme özgürlüğünü korumaya yönelik önemli bir ceza normudur. Bu düzenleme ile çalışma hayatında baskı ve zorlamanın önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

Bu hüküm ile;

• sendikal özgürlükler güvence altına alınmakta,
  • çalışma hayatında denge sağlanmakta,
  • örgütlenme hakkı korunmaktadır.