TCK Madde 58 – Suçta Tekerrür ve Özel Tehlikeli Suçlular
Kanun Metni
Madde 58 –
(1) Önceden işlenen bir suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi halinde, tekerrür hükümleri uygulanır. Bunun için önceki cezanın infaz edilmiş olması şart değildir.
(2) Tekerrür hükümleri, önceden işlenen suçtan dolayı;
- a) Beş yıldan fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet halinde, cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl,
b) Beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına mahkûmiyet halinde, cezanın infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl
geçtikten sonra işlenen suçlar bakımından uygulanmaz.
(3) Tekerrür halinde, sonraki suç için kanunda seçimlik olarak hapis cezası veya adlî para cezası öngörülmüşse, hapis cezasına hükmolunur.
(4) Kasıtlı suçlar ile taksirli suçlar arasında ve sırf askerî suçlar ile diğer suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz.
Ayrıca;
- Kasten öldürme
- Kasten yaralama
- Yağma
- Dolandırıcılık
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti
- Parada veya kıymetli damgada sahtecilik
suçları hariç olmak üzere, yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler tekerrüre esas alınmaz.
(5) Fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış olan kişilerin işlediği suçlar bakımından tekerrür hükümleri uygulanmaz.
(6) Tekerrür halinde hükmolunan ceza mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilir. Ayrıca cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanır.
(7) Mahkûmiyet kararında, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve ceza sonrası denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı belirtilir.
(8) Mükerrirlerin cezasının infazı ve denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması kanunda belirtilen usule göre gerçekleştirilir.
(9) Mükerrirlere özgü infaz rejimi ve ceza sonrası denetimli serbestlik tedbiri;
- İtiyadi suçlular,
- Suçu meslek haline getiren kişiler,
- Örgüt mensubu suçlular
hakkında da uygulanır.
Suçta Tekerrür Nedir?
TCK Madde 58, daha önce suç işleyip hakkında mahkûmiyet kararı kesinleşmiş bir kişinin tekrar suç işlemesi halinde uygulanacak hükümleri düzenlemektedir.
Tekerrür kurumu, ceza hukukunda suç tekrarını önlemek ve toplum güvenliğini sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.
Bu düzenlemenin amacı:
- Suç işleme alışkanlığı olan kişiler hakkında daha sıkı infaz rejimi uygulanması,
- Tekrar suç işlenmesinin caydırılması,
- Toplum güvenliğinin korunmasıdır.
Tekerrür Şartları
Tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için bazı koşulların gerçekleşmesi gerekir.
Başlıca şartlar şunlardır:
1️⃣ Önceden işlenmiş bir suç nedeniyle mahkûmiyet kararı verilmiş olması
2️⃣ Bu kararın kesinleşmiş olması
3️⃣ Kesinleşmiş mahkûmiyetten sonra yeni bir suç işlenmesi
Bu durumda kişi mükerrir (tekrar suç işleyen kişi) sayılır.
Tekerrür Süreleri
Tekerrür hükümleri süresiz olarak uygulanmaz.
Kanuna göre belirli süreler geçtikten sonra işlenen suçlar bakımından tekerrür uygulanmaz.
Bu süreler:
- 5 yıldan fazla hapis cezası → infazdan sonra 5 yıl
- 5 yıl veya daha az hapis ya da para cezası → infazdan sonra 3 yıl
Bu süreler geçtikten sonra işlenen suçlar tekerrür kapsamında değerlendirilmez.
Tekerrür Halinde Ceza Türü
Bazı suçlarda kanun seçimlik ceza öngörür.
Örneğin:
- Hapis cezası veya
- Adlî para cezası
Ancak tekerrür halinde bu seçimlik sistem uygulanmaz ve hapis cezası verilmesi zorunlu hale gelir.
Tekerrür Uygulanmayan Haller
Kanun bazı durumlarda tekerrür hükümlerinin uygulanmasını sınırlamıştır.
Tekerrür uygulanmaz:
- Kasıtlı suç ile taksirli suç arasında,
- Askerî suçlar ile diğer suçlar arasında,
- 18 yaşından küçüklerin işlediği suçlarda.
Ayrıca kural olarak yabancı ülke mahkemelerinin verdiği kararlar tekerrüre esas alınmaz.
Mükerrirlere Özgü İnfaz Rejimi
Tekerrür halinde cezanın infazı normal hükümlülerden farklı şekilde uygulanır.
Bu sisteme mükerrirlere özgü infaz rejimi denir.
Bu rejimin temel özellikleri:
- Koşullu salıverilme süresinin daha uzun olması,
- Cezanın daha sıkı bir infaz sistemiyle uygulanmasıdır.
Ceza Sonrası Denetimli Serbestlik
Tekerrür halinde ceza infaz edildikten sonra da hükümlü tamamen serbest bırakılmaz.
Bu kişiler hakkında ayrıca denetimli serbestlik tedbiri uygulanır.
Bu uygulama:
- Kişinin toplum içindeki davranışlarının izlenmesini,
- Yeniden suç işlemesinin önlenmesini amaçlar.
Özel Tehlikeli Suçlular
Kanun bazı suçluları özel tehlikeli suçlu olarak kabul etmektedir.
Bunlar:
- İtiyadi suçlular (suç işlemeyi alışkanlık haline getiren kişiler)
- Suçu meslek edinen kişiler
- Örgüt mensubu suçlular
Bu kişiler hakkında da mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanır.
Hukuki Değerlendirme
TCK Madde 58, ceza hukukunda suç tekrarını önlemeye yönelik en önemli düzenlemelerden biridir.
Bu madde sayesinde:
- Tekrar suç işleyen kişiler hakkında daha sıkı infaz sistemi uygulanmakta,
- Toplum güvenliği korunmakta,
- Suçun süreklilik kazanmasının önüne geçilmeye çalışılmaktadır.
Tekerrür kurumu, modern ceza hukukunda caydırıcılık ve toplumsal güvenlik açısından önemli bir mekanizma olarak kabul edilmektedir.