TCK Madde 28 – Cebir ve Şiddet, Korkutma ve Tehdit

Kanun Metni

Madde 28 – (1) Karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı cebir ve şiddet veya muhakkak ve ağır bir korkutma veya tehdit sonucu suç işleyen kimseye ceza verilmez. Bu gibi hâllerde cebir ve şiddet, korkutma ve tehdidi kullanan kişi suçun faili sayılır.

Cebir ve Tehdit Altında Suç İşleme

TCK Madde 28, kişinin iradesini tamamen ortadan kaldıran zorlayıcı durumlarda işlenen fiillerde ceza sorumluluğunun doğmayacağını düzenlemektedir.

Bu madde, bireyin serbest iradesi dışında hareket etmeye zorlandığı hâllerde cezalandırılmasının adil olmayacağı düşüncesine dayanır.

Burada esas olan, failin kendi özgür iradesiyle değil, zorlayıcı bir baskı altında hareket etmiş olmasıdır.

Cezasızlık Koşulları

Maddenin uygulanabilmesi için şu şartların birlikte bulunması gerekir:

• Kişi karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı bir baskı altında olmalıdır,
• Baskı cebir ve şiddet, ağır korkutma veya ciddi tehdit şeklinde olmalıdır,
• Baskının muhakkak ve ağır nitelikte olması gerekir,
• Fiil bu baskının doğrudan sonucu olarak işlenmiş olmalıdır.

Bu şartlar gerçekleştiğinde, fiili işleyen kişi hakkında ceza verilmez.

Gerçek Failin Belirlenmesi

Madde metninde özellikle vurgulandığı üzere, bu gibi durumlarda:

• Suçu fiilen işleyen kişi değil,
• Onu cebir, şiddet, korkutma veya tehditle zorlayan kişi

asıl fail kabul edilir.

Böylece ceza sorumluluğu, iradeyi ortadan kaldıran kişiye yöneltilmiş olur.

Hukuki Değerlendirme

TCK Madde 28:

• Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesini güçlendirir,
• Serbest irade olmadan suçtan söz edilemeyeceğini kabul eder,
• Zorla suç işletme hâllerinde mağdur konumundaki kişiyi korur.

Bu düzenleme, ceza hukukunda kusur ilkesinin en açık yansımalarından biridir