TCK Madde 12 – Yabancı Tarafından İşlenen Suç

Kanun Metni

Madde 12 – (1) Bir yabancı, 13 üncü maddede yazılı suçlar dışında, Türk kanunlarına göre aşağı sınırı en az bir yıl hapis cezasını gerektiren bir suçu yabancı ülkede Türkiye’nin zararına işlediği ve kendisi Türkiye’de bulunduğu takdirde, Türk kanunlarına göre cezalandırılır. Yargılama yapılması Adalet Bakanının istemine bağlıdır.

(2) Yukarıdaki fıkrada belirtilen suçun bir Türk vatandaşının veya Türk kanunlarına göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisinin zararına işlenmesi ve failin Türkiye’de bulunması halinde, bu suçtan dolayı yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması koşulu ile suçtan zarar görenin şikâyeti üzerine fail, Türk kanunlarına göre cezalandırılır.

(3) Mağdur yabancı ise, aşağıdaki koşulların varlığı halinde fail, Adalet Bakanının istemi ile yargılanır:
a) Suçun, Türk kanunlarına göre aşağı sınırı üç yıldan az olmayan hapis cezasını gerektirmesi.
b) Suçluların geri verilmesi anlaşmasının bulunmaması veya geri verilme isteminin kabul edilmemiş olması.

(4) Birinci fıkra kapsamına giren suçtan dolayı yabancı mahkemece mahkûm edilen, beraat eden veya davası düşen yabancı hakkında, Adalet Bakanının istemi üzerine Türkiye’de yeniden yargılama yapılır.

(5) Rüşvet ve nüfuz ticareti suçlarında Adalet Bakanının istemi şartı aranmaz.

Yabancıların Yurt Dışında İşlediği Suçlarda Türkiye’nin Yetkisi

TCK Madde 12, yabancı uyruklu kişilerin yabancı ülkelerde işledikleri bazı suçlar bakımından Türkiye’nin ceza yargı yetkisini düzenlemektedir. Bu madde, Türkiye’nin devlet olarak kendi çıkarlarını, vatandaşlarını ve hukuk düzenini koruma amacına hizmet eder.

Genel kural olarak, suç yabancı ülkede işlenmişse yargılama yetkisi o ülkeye aittir. Ancak Madde 12, belirli durumlarda Türkiye’nin de yargılama yapabilmesine imkân tanımaktadır.

Türkiye Zararına İşlenen Suçlar

Bir yabancının, yabancı ülkede Türkiye’nin zararına suç işlemesi halinde şu şartlarla Türkiye’de yargılama yapılabilir:

• Suçun alt sınırının en az bir yıl hapis cezası gerektirmesi,
• Failin Türkiye’de bulunması,
• Yargılama yapılması için Adalet Bakanının isteminin bulunması.

Bu durumda, suç yabancı ülkede işlenmiş olsa bile Türk mahkemeleri yetkili hale gelir.

Türk Vatandaşı veya Türk Şirketi Zararına İşlenen Suçlar

Suçun mağduru bir Türk vatandaşı ya da Türk hukukuna göre kurulmuş bir şirket ise:

• Fail Türkiye’de bulunmalı,
• Aynı suçtan dolayı yabancı ülkede hüküm verilmemiş olmalı,
• Zarar görenin şikâyeti bulunmalıdır.

Bu şartların varlığı halinde Türkiye’de yargılama yapılabilir.

Mağdurun Yabancı Olması Hali

Mağdurun da yabancı olması halinde, Türkiye’nin yargılama yetkisi daha sınırlı tutulmuştur. Bu durumda:

• Suçun alt sınırı en az üç yıl hapis cezası gerektirmeli,
• Suçluların geri verilmesine ilişkin bir anlaşma bulunmamalı veya iade talebi reddedilmiş olmalı,
• Adalet Bakanının istemi bulunmalıdır.

Yeniden Yargılama ve Özel Haller

Madde 12, bazı durumlarda yabancı ülkede daha önce hüküm verilmiş olsa bile Türkiye’de yeniden yargılama yapılmasına imkân tanımaktadır. Ayrıca rüşvet ve nüfuz ticareti suçlarında, Adalet Bakanının istemi şartı kaldırılarak yargılama yolu kolaylaştırılmıştır.

Maddenin Hukuki Amacı

Bu düzenleme ile amaçlanan:

• Türkiye’nin devlet olarak zarar gördüğü suçlarda cezasızlığı önlemek,
• Türk vatandaşlarının ve Türk şirketlerinin korunmasını sağlamak,
• Uluslararası ceza adaletine katkıda bulunmaktır.

Madde 12, devletin egemenlik yetkisini belirli sınırlar içinde koruyan önemli bir düzenlemedir.